หยดน้ำหยดหนึ่งแห่งสติ "จดหมายถึงหมอเหวง" โดย วีระศักดิ์ จงสู่วิวัฒน์วงศ์

จดหมายถึงหมอเหวง


๒๓ เมษายน ๒๕๕๓


เหวงครับ


ผมตรึกตรองอยู่หลายวันว่าจะเขียนจดหมายฉบับนี้ถึงคุณดีหรือเปล่า ด้วยความกังวลใจหลายอย่าง เช่น ไม่รู้ว่าจะสายเกินไป คือ เกิดเรื่องร้ายแรงก่อนที่จะคุณจะได้อ่าน หรือคุณและพรรคพวกคุณอ่านแล้วอาจจะรู้สึกไม่ชอบใจผม ซึ่งอาจจะทำให้ชีวิตที่สงบสุขอยู่แล้วของผมและครอบครัวต้องเดือดร้อนวุ่นวายไปกับความขัดแย้งที่ผมไม่ควรเข้าไปเกี่ยวข้องด้วย แต่ในที่สุดผมก็เขียนขึ้นมาเพื่อหวังว่าจะเป็นการสนทนาธรรมที่เผื่อจะเป็นประโยชน์แก่ส่วนรวมบ้าง


หลายคนถามผมว่ารู้จักคุณเพียงไร ผมตอบได้เลยว่าผมรู้จักคุณดีในฐานะนักศึกษารุ่นพี่ในยุคที่เราทำกิจกรรมด้วยกัน ผมพบคุณครั้งแรกในปี พ.ศ. ๒๕๑๒ คุณมีอัจฉริยภาพสูงทางด้านคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ และ สนใจธรรมมาก เป็นนักศึกษารุ่นแรก ๆ ที่ได้เข้ารับรสพระธรรมจากวัดธารน้ำไหลของท่านพุทธทาสภิกขุที่ อ.ไชยา สมัยที่ท่านยังไม่มีชื่อเสียงมาก ต่อมาคุณเป็นผู้นำนักศึกษาและเป็นนกสีเหลืองเดือนตุลา หลังจากนั้นผมไม่ได้พบคุณบ่อยนัก คงได้รับทราบข่าวจากสื่อมวลชนว่าคุณยังสนใจเรื่องส่วนรวมอย่างมากโดยเฉพาะเรื่องประชาธิปไตย และคุณได้ร่วมกับคณะของคุณต่อต้านรัฐประหารและชี้ให้เห็นปัญหาสังคมการเมืองที่เราเผชิญอยู่ซึ่งทำให้ประเทศไทยล้าหลัง เช่น ปัญหาการยึดอำนาจด้วยกำลัง การบังคับใช้กฎหมายที่ไม่เสมอหน้า ซึ่งก็นับได้ว่าคุณได้ทำประโยชน์ต่อประเทศในด้านหนึ่ง


คนชั้นกลางที่ผมรู้จักจำนวนมากมองคุณในแง่ลบ โดยเฉพาะการเข้าร่วมขบวนการกับกลุ่มผู้สูญเสียอำนาจ แต่ก็มีคนบอกว่ากลุ่มของคุณไม่เกี่ยวข้องกับผู้สูญเสียอำนาจ เพียงแต่ร่วมมือกันในบางด้าน เท็จจริงเป็นประการใดผมไม่อาจจะทราบได้ ส่วนที่ผมเห็นได้ชัด คือ คุณและพรรคพวกมีความสามารถในทางการเมืองสูงมาก ไม่ใช่ด้านการชนะการเลือกตั้ง แต่ที่สามารถชี้ประเด็นและปลุกระดมให้มวลชนมหาศาลเข้าร่วมคัดค้านฝ่ายผู้กุมอำนาจรัฐ มีการจัดตั้งและยุทธวิธีที่ดีกว่าอยู่หลายขุม ในบางช่วงพวกคุณอาจจะดูเหมือนแพ้โดนปราบปรามแตกกระเจิง แต่พวกคุณก็คงสรุปบทเรียนเสริมความเข้มแข็งของตนเองได้อย่างรวดเร็วจนฝ่ายตรงข้ามต่อกรได้ยาก คุณมีทั้งมวลชนและการจัดตั้งที่เข้มแข็ง มีพรรคการเมืองและฝ่ายกฎหมายที่ไม่เป็นรองพรรครัฐบาล ถ้าเกมเป็นไปอย่างที่มันกำลังเดินอยู่อำนาจทางการทหารและอาวุธน่าจะต้องพ่ายแพ้พวกคุณในที่สุด


อัจฉริยภาพของพวกคุณทางด้านการเมือง และทางกฎหมาย ซึ่งสามารถเอาชนะรัฐบาลและทหารทั้งด้านการจัดตั้งมวลชน การเสนอรูปแบบเปิดเผยที่เรียกร้องความเป็นธรรมและความเห็นใจ ซึ่งดูเหมือนจะมีอีกกลุ่มหนึ่งที่นิยมความรุนแรงสนับสนุนคุณอยู่ โดยที่คุณไม่ปฎิเสธความช่วยเหลือส่วนนี้ และพวกคุณยังมีรูปแบบอื่น ๆ ซึ่งยากที่รัฐจะต่อกร ความสามารถในการบั่นทอนรัฐเป็นสิ่งที่นักยุทธศาสตร์ นักการเมือง และนักการทหารทั้งรุ่นนี้และรุ่นหลังจะต้องศึกษา ไม่ว่าในที่สุดคุณจะแพ้หรือชนะก็ตาม


อย่างไรก็ตาม มโนธรรมที่ติดมากับอัจฉริยภาพของคุณคงจะเตือนคุณอยู่ตลอดเวลา ว่า คุณธรรมนั้นสำคัญกว่าความสามารถ ท่านพุทธทาสตอบนักการเมืองเสมอว่าธรรมาธิปไตยเป็นทางออกของสังคม ไม่ใช่ประชาธิปไตยที่พวกมากลากไป พวกคุณหลายคนอาจจะโต้เถียงว่าใครจะเป็นคนตัดสินว่าอะไรเป็นธรรมไม่เป็นธรรม เมื่อหาข้อยุติไม่ได้ก็ต้องใช้เสียงข้างมาก เมื่อต้องการเป็นเสียงข้างมากเป็นหลักโดยไม่สนใจความทุกข์ของคนส่วนน้อยแล้ว การเมืองกับสงครามก็แยกกันด้วยเส้นบาง ๆ เท่านั้น


ผมเห็นพวกของคุณและฝ่ายตรงกันข้ามของคุณพยายามเอาชนะกันในทุกรูปแบบ ประสบการณ์สอนทั้งพวกเขาและพวกคุณว่าการมีทุนและพรรคการเมืองอย่างเดียวไม่พอ คุณต้องมีกลุ่มอำนาจ และ นักกฎหมายมือดี ๆ มีสื่อมวลชนเป็นของคุณด้วย สิ่งเหล่านี้สำคัญกว่ารถถังและปืนกล ทั้งสองฝ่ายมีเครือข่ายข่าว กระบวนการเคลื่อนที่เร็วทั้งรุกไล่และต่อต้านให้อีกฝ่ายหนึ่งจนมุม


ในที่สุดอัจฉริยภาพของคุณก็ดูเหมือนว่าจะมีเอาไว้เพื่อเอาชนะกันเท่านั้นเอง ความอยากเอาชนะเป็นเพลิงกาฬที่เผาผลาญสันติภาพในใจของคุณเอง พวกคุณอาจจะเริ่มต้นด้วยการประท้วงอย่างสันติ แต่ความอยากเอาชนะของพวกคุณก็ทำให้ต้องใช้กลวิธีร้อยแปดบีบบังคับให้ทุกอย่างได้ดังใจของตน รวมทั้งการสร้างความทุกข์ร้อนกับคนอื่นได้โดยที่พวกคุณถือว่าไม่เป็นไร คุณกำลังทำงานให้ส่วนรวม คนอื่น ๆ ต้องอดทนกับความเดือดร้อนเพื่อให้พวกคุณได้ชัยชนะ มองจากคนนอกอย่างผม ตอนนี้คุณน่าจะกำลังเดินแต้มผิด คนที่เดือดร้อนก็คงจะเห็นว่าวิธีการของคุณอย่างนี้น่าจะไม่ใช่สันติวิธีเสียแล้ว พวกคุณชนะใจของคนกลุ่มหนึ่งแต่ก็จะเสียคะแนนนิยมจากคนอีกกลุ่มหนึ่ง


ไม่ว่าคุณหรือฝ่ายตรงข้ามจะแพ้หรือชนะ เพลิงที่ระอุในใจของทุกคนก็ทำลายความสงบและความน่าชื่นชมของสังคม การที่เศรษฐกิจของส่วนรวมเสียหายอาจจะเป็นเรื่องไกลตัวสำหรับหลายคน แต่เมื่อมีจำนวนคนที่บาดเจ็บล้มตายมากขึ้น ผมคิดว่าพวกคุณน่าจะหยุดคิดแต่จะเอาชนะได้แล้ว ที่แย่ไปกว่านั้น คือ สังคมไทยประสบความเสียหายที่ร้าวลึก ทำไมคนที่ไม่รู้จักกันต้องมาบีบบังคับกัน ทำร้ายกัน ทั้ง ๆ ที่เราไม่ได้มีเรื่องขัดข้องหมองใจกันมาก่อนเลย แล้วไทยเราจะอยู่ด้วยกันอย่างไรในระยะยาว


เหวงครับ เราจะช่วยกันจัดการความขัดแย้งครั้งใหญ่ในสังคมไทยอย่างไร ภาคต่าง ๆ ของประเทศไทยที่ถูกแบ่งแยกและครอบงำโดยกลุ่มการเมืองที่มีความขัดแย้งกันจะอยู่ร่วมกันเป็นผืนแผ่นดินไทยได้อย่างไร ผมย้อนกลับไปคิดถึงอัจฉริยภาพของคุณ อยากได้มันกลับมาเพื่อนำสันติกลับมาสู่พวกเราทุกคนได้ไหมครับ


วีระศักดิ์ จงสู่วิวัฒน์วงศ์